ژنتیک از دیدگاه حل مساله اندیشه سرا؛ آموزش بر پایه حل مساله
کتاب ژنتیک از دیدگاه حل مساله انتشارات اندیشه سرا یکی از بهترین منابع موجود برای آن دسته از دانش آموزانی است که قصد شرکت در مرحله اول و دوم المپیاد زیست شناسی را دارند. با توجه به اهمیت مبحث ژنتیک و پیچیده بودن آن، دانش آموزان به منبعی کامل و جامع برای یادگیری مباحث پیچیده ژنتیک نیاز دارند. این کتاب تالیف ساسان امینی است که خود دارنده مدال طلای جهانی و کشوری المپیاد زیست شناسی است و با این آزمون آشنایی کامل دارد. تلاش مولف این بوده است که مفاهیم اساسی ژنتیک را با زبانی ساده و شفاف برای دانش آموزان رشته تجربی که المپیادی هستند، شرح داده و در یادگیری آنها سهمی داشته باشد.
کتاب حاضر در ۸ فصل تدوین شده و در آن برخی مباحث ژنتیک کلاسیک بسط و شرح داده شده است. با توجه به اهمیت احتمالات در ژنتیک کلاسیک، در فصل اول کتاب مبحث احتمالات نیز توضیح داده شده است. این کتاب در عین حال که آموزش محور است، بر پایه حل مساله تالیف شده است و این به ماهیت مبحث ژنتیک برمیگردد که با حل مسائل سر و کار دارد. در حقیقت آموزشها در ژنتیک اندیشه سرا از طریق حل مساله انجام میشوند. از موفقیت و محبوبیت این منبع ارزشمند همین را بگوییم که از سال ۱۳۸۲ تاکنون ۳۵ بار تجدید چاپ شده است. در ادامه چاپ سی و پنجم کتاب را با هم بررسی خواهیم کرد.
ژنتیک از دیدگاه حل مساله؛ منبعی آموزش محور
هدف اصلی کتاب ژنتیک اندیشه سرا آموزش مفاهیم پایهای ژنتیک بر مبنای حل مسئله است. متاسفانه در کتابهای درسی اشاره کوتاهی به مبحث ژنتیک شده است. اما با توجه به دشواری و پیچیده بودن آن برای اغلب دانش آموزان، آنها در پاسخگویی به سوالات آن در کنکور سراسری و سایر آزمونها دچار مشکل میشوند.
ژنتیک؛ مبحثی کاملاً تفهیمی است و شامل حل مسائل پیچیده میشود. بنابراین دانش آموزانی که قصد شرکت در کنکور سراسری و المپیاد زیست شناسی را دارند، باید ژنتیک را به کمک حل مساله بیاموزند. این کتاب از سه بخش اصلی درسنامه، مسائل ژنتیک و پاسخ تشریحی سوالات تشکیل شده است.
توصیه میشود که دانش آموزان پیش از پاسخگویی به سوالات، توضیحات مبحث مورد نظر را مطالعه کرده تا بتوانند پس از درک مفاهیم، به سوالات آن پاسخ مناسب دهند. ژنتیک مبحثی است که ممکن است شما را دچار ابهام کند و تصور کنید نمیتوانید به مسئلههای آن پاسخ صحیح بدهید. اما ناامید نشوید و پیش از خواندن پاسخ تشریحی، تلاش خود را در پاسخگویی به سوالات دشوار انجام دهید.
سوالات ژنتیک از ذیدگاه حل مساله اندیشه سرا
مهمترین بخش از آموزش این کتاب را سوالات مطرح شده در آن تشکیل میدهند. تعداد زیادی از این سوالات تالیفی نیستند و این دسته از سوالات، مسائل مطرح شده در المپیادهای جهانی و کشوری سالهای پیش، از مبحث ژنتیک هستند. برای هر مبحث تعدادی سوال اضافه نیز در کتاب قرار دارد. در مجموع هیچ یک از سوالات مبحث ژنتیک مطرح شده در المپیادهای سالهای پیش تا کنون از قلم نیفتاده است. پیش از طرح برخی از این سوالات، توضیحاتی جهت پاسخگویی راحتتر به آن آمده است تا دانش آموزان بتوانند پس از مطالعه آنها دید بهتری نسبت به حل مسئله پیش رو داشته باشند.
ژنتیک از دیدگاه حل مسئله اندیشه سرا مناسب برای المپیادیها
اینکه کتاب ژنتیک اندیشه سرا مناسب برای المپیادیهای دوره اول و دوم است، به این معنا نیست که سایر دانش آموزان نمیتوانند از آن استفاده کنند. اما به طور کلی مناسب برای المپیادیها است. در کتاب ژنتیک اندیشه سرا هیچ مطلبی از قلم نیفتاده است و به آموزش مبحث ژنتیک بر اساس حل مساله در این کتاب پرداخته شده است، به طوری که درک مفاهیم ژنتیک برای دانش آموزان تجربی بسیار ساده و آسان میشود.
سطح علمی این منبع نسبت به مباحث ژنتیک در کتاب درسی بالاتر است و مسائل آن دشوار هستند. بنابراین توصیه میشود دانش آموزانی که در یادگیری و فهم این مبحث دچار مشکل هستند، در صورت مطالعه این کتاب و مواجهه با مسائل دشوار، روحیه خود را نبازند و ناامید نشوند. چرا که هدف از تالیف آن در اختیار داشتن یک منبع خوب و مناسب برای المپیادیها بوده که سطح علمی آنها در درس زیست شناسی بالاتر از سایر دانش آموزان است.
ظاهر ساده و بیآلایش ژنتیک اندیشه سرا
ظاهر کتاب از طراحی جلد مشکی آن تا صفحهبندی سیاه و سفیدش بسیار ساده و بیآلایش است. صفحه آرایی کتاب منظم بوده و سایز و فونت نوشتهها واضح و خوانا است. کیفیت چاپ و جنس کاغذ استفاده شده در این کتاب مطلوب است و تنها نکته منفی که در مورد ظاهر کتاب وجود دارد، این است که صفحات کتاب سیاه و سفید هستند و ممکن است برای دانش آموزان هنگام مطالعه خسته کننده باشد.
فهرست مطالب و سرفصلهای ژنتیک از دیدگاه حل مساله
همانطور که گفتیم این کتاب در ۸ فصل مختلف تالیف شده است که هر یک از آنها دارای زیر عنوانهای مختلف هستند و به چند بخش مختلف نیز تقسیم شدهاند. این فصلها همان موضوعات ژنتیک موجود در کتاب درسی هستند که در ژنتیک از دیدگاه حل مساله اندیشه سرا بسط و شرح داده شدهاند. در ادامه فهرست مطالب موجود در کتاب را در جدولی خلاصه کردهایم.
عنوان فصل سرفصل
فصل اول مقدمهای بر احتمالات
فصل دوم تقسیم سلولی
فصل سوم مندلیسم
فصل چهارم تعمیم مندلیسم
فصل پنجم جنسیت
فصل ششم تغییرات کرومزومی
فصل هفتم استثنائاتی بر مندلیسم
فصل هشتم ژنتیک جمعیت
سخن پایانی
آن دسته از دانش آموزان رشته تجربی که در المپیاد زیست شناسی شرکت میکنند و به دنبال یک منبع کامل و مفید برای مبحث پیچیده ژنتیک میگردند، میتوانند با تهیه و مطالعه کتاب ژنتیک از دیدگاه حل مساله نشر اندیشه سرا در پاسخگویی به سوالات این مبحث موفق باشند. این کتاب در سه دهه اخیر محبوبترین و پرفروشترین کتاب کمک آموزشی برای مبحث ژنتیک بوده و در بر دارنده سوالات این مبحث در المپیادهای زیست شناسی سالهای گذشته است.
مولف کتاب که خود دارنده مدال طلای المپیاد کشوری و جهانی زیست شناسی است؛ هدف از تالیف آن را آموزش مفاهیم ژنتیک بر مبنای حل مساله عنوان کرده است. اگر پیش از این تجربه مطالعه کتاب ژنتیک اندیشه سرا را داشتهاید، خوشحال میشویم در بخش نظرات، تجربیات ارزنده خود را با ما در میان بگذارید.